دیسک گردن یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که می‌تواند باعث بروز علائمی فراتر از گردن درد شود. یکی از شکایات رایج بیماران، سردرد ناشی از دیسک گردن است. وقتی دیسک‌ بین مهره‌ای در ناحیه گردن دچار آسیب، بیرون‌زدگی یا التهاب می‌شود، ممکن است به ریشه‌های عصبی یا عضلات ناحیه گردن فشار وارد کند و این فشار به نواحی بالاتر مانند سر منتقل شود. به این ترتیب، درد علاوه بر ناحیه گردن در پشت سر یا اطراف شقیقه‌ها نیز احساس می‌شود. در این مقاله به بررسی ارتباط بین دیسک گردن و سردرد، دلایل بروز این وضعیت و بهترین روش‌های درمان آن می‌پردازیم تا در مواقع لازم بتوانید با آگاهی بیشتری عمل کنید.

دیسک گردن چیست؟

ستون فقرات شما در ناحیه گردن از هفت مهره تشکیل شده که بین آن‌ها بالشتک‌های نرم و انعطاف‌پذیری به نام دیسک قرار دارند. ساختار این دیسک‌ها شامل یک بخش مرکزی نرم و ژلاتینی (هسته) و یک حلقه بیرونی سفت و فیبری می‌باشد. وظیفه اصلی دیسک‌های بین مهره‌ای، جذب ضربه‌ها و فشارهای وارد شده به گردن، کمک به حرکت روان گردن و حفظ ثبات آن است.

بیماری دیسک گردن زمانی رخ می‌دهد که این دیسک‌ها به دلایل مختلف مانند افزایش سن، وضعیت نامناسب بدن یا آسیب‌های شدید دچار آسیب شوند. شایع‌ترین آسیبی که ممکن است برای دیسک‌ها اتفاق بیفتد، بیرون‌زدگی یا فتق دیسک است؛ وضعیتی که در آن، هسته نرم و ژله‌ای دیسک از طریق پارگی‌های کوچکی که در حلقه خارجی دیسک ایجاد شده، به بیرون نشت پیدا می‌کند. این بیرون‌زدگی می‌تواند به ریشه‌های عصبی یا نخاع فشار وارد کند و باعث ایجاد علائمی مانند گردن درد، شانه درد و حتی سردرد شود. در واقع، بسیاری از سردردهای مزمن ریشه در مشکلات دیسک‌های گردنی دارند.

ارتباط دیسک گردن و سردرد چیست؟

شاید در نگاه اول ارتباط مستقیمی بین دیسک گردن و سردرد احساس نشود، اما این ارتباط بسیار قوی و علمی است. هنگامی که دیسک گردن دچار فتق یا بیرون‌زدگی می‌شود، این ماده ژله‌ای بیرون‌زده می‌تواند به ریشه‌های عصبی حساس در ناحیه گردن فشار وارد کند. بسیاری از این اعصاب، مسئول انتقال حس‌های مختلف از سر و پوست سر به مغز هستند. هنگامی که این اعصاب تحت فشار یا التهاب قرار می‌گیرند، پیام‌های درد را به مغز ارسال می‌کنند، اما مغز ممکن است این سیگنال را به اشتباه در ناحیه سر تفسیر کند. این پدیده که به آن “درد ارجاعی” می‌گویند، دلیل اصلی ایجاد سردرد به واسطه مشکلات دیسک گردن است.

این نوع سردردها که اغلب به عنوان سردرد گردنی (Cervicogenic Headache) شناخته می‌شوند، معمولاً ویژگی‌های خاصی دارند. درد معمولاً از پشت سر شروع می‌شود و به سمت جلوی سر، پیشانی و حتی اطراف یا پشت چشم‌ها کشیده می‌شود.

این درد ممکن است با حرکات خاص گردن، نشستن یا ایستادن طولانی‌مدت در وضعیت‌های نامناسب (مانند خم شدن روی صفحه موبایل یا کامپیوتر) بدتر شود و اغلب با احساس خشکی در ناحیه گردن و درد شانه‌ها همراه است. بنابراین، اگر سردردهای مداومی را تجربه می‌کنید که با درمان‌های معمول سردرد بهبود پیدا نمی‌کند، ممکن است منشأ آن در ستون فقرات گردنی شما باشد.

علائم سردرد ناشی از دیسک گردن

سردرد ناشی از دیسک گردن، علائم بسیار مشخصی دارد. بارزترین ویژگی این نوع سردرد، درد یک‌طرفه و ثابتی است که از ناحیه پشت سر و قاعده جمجمه شروع می‌شود و سپس به سمت جلوی سر، پیشانی و ناحیه اطراف یا پشت چشم‌ها گسترش پیدا می‌کند. این درد معمولاً به صورت یک فشار شدید و عمیق در ناحیه سر احساس می‌شود و ضربان ندارد.

دو محرک بسیار شایع برای این نوع سردرد، حرکت ناگهانی گردن یا ثابت ماندن در یک وضعیت نامناسب برای مدت زمان طولانی (مثلاً هنگام کار با رایانه) است.

این سردرد اغلب با علائم دیگری همراه می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها احساس خشکی و درد در خود ناحیه گردن است. همچنین ممکن است علائمی مانند درد شانه (در همان سمتی که سردرد وجود دارد)، حساسیت به نور و صدا، تاری دید و همچنین احساس ناراحتی یا تشدید درد در هنگام سرفه یا عطسه کردن را تجربه کنید. گاهی اوقات علائمی مانند تهوع نیز ممکن است رخ دهد که باعث شباهت این نوع سردرد به سردرد میگرنی می‌شود.

توجه به این نکته کلیدی است که اگر درد شما از ناحیه گردن آغاز شده و سپس به سر سرایت پیدا کرده، حتماً آن را با پزشک خود در میان بگذارید. این موضوع اصلی‌ترین نشانه برای تشخیص سردرد گردنی از سایر انواع سردرد است.

علت دیسک گردن و سردرد

وقتی دیسک بین مهره‌های گردن به دلایل مختلفی دچار فرسایش، بیرون‌زدگی یا فتق می‌شود، این دیسک آسیب‌دیده می‌تواند به ریشه‌های عصبی حساس و بسیار مهمی که از نخاع گردنی خارج می‌شوند، فشار مستقیم وارد کند و باعث ایجاد علائمی مانند گردن درد، درد شانه‌ها و بازوها یا سردرد شود.

عوامل مختلفی می‌توانند در بروز دیسک گردن و در نتیجه سردردهای ناشی از آن نقش داشته باشند. شایع‌ترین علت، فرسایش تدریجی و طبیعی دیسک‌ها در اثر افزایش سن است؛ فرآیندی که باعث کاهش انعطاف‌پذیری دیسک‌ها و افزایش احتمال ترک‌خوردگی یا پارگی آن‌ها می‌شود.

با این حال، سبک زندگی نیز نقش بسیار پررنگی دارد. به عنوان مثال، خم کردن مداوم گردن به سمت جلو برای کار با موبایل یا کامپیوتر، فشار مضاعف و مداومی به دیسک‌های گردن وارد می‌کند و احتمال آسیب آن‌ها را بالا می‌برد.

همچنین حوادثی مانند تصادفات رانندگی، زمین خوردن یا انجام حرکات ورزشی شدید می‌توانند به صورت ناگهانی به دیسک‌های گردن آسیب وارد کرده و موجب بروز درد و علائم عصبی شوند. مشاغلی که نیاز به خم کردن یا چرخاندن مکرر گردن دارند نیز از عوامل خطر محسوب می‌شوند.

علاوه بر این، در برخی افراد ضعف ساختاری یا شکنندگی دیسک‌ها می‌تواند زمینه ارثی داشته باشد و خطر بروز این مشکل را افزایش دهد.

در نهایت، این فشار و التهاب ناشی از دیسک آسیب‌دیده است که با تحریک اعصاب، حلقه اتصال بین یک آسیب گردنی و یک سردرد آزاردهنده را کامل می‌کند.

اعصاب درگیر در سردرد گردنی

اگرچه مکانیسم دقیق بروز سردرد گردنی هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این نوع سردرد بیشتر با تحریک سه عصب اول نخاعی در ناحیه گردن (C1 تا C3) مرتبط است. هر یک از این اعصاب می‌توانند الگوی درد متفاوتی ایجاد کنند:

• عصب ساب‌اکسیپیتال (C1): این عصب، مفصل بین جمجمه و نخستین مهره گردن را عصب‌دهی می‌کند. آسیب یا التهاب در این ناحیه می‌تواند منجر به درد مستقیم در پشت سر (ناحیه اکسیپیتال) شود.
• عصب C2: فشار یا تحریک این عصب معمولاً باعث درد عمیقی می‌شود که از پشت سر آغاز شده و به سمت گیجگاه، پیشانی، اطراف چشم یا حتی بالای سر گسترش می‌یابد.
• مفصل C2-C3: صدمه یا التهاب در این مفصل یکی از شایع‌ترین دلایل سردرد گردنی است. بسیاری از سردردهایی که پس از آسیب‌های شلاقی گردن (مانند تصادفات رانندگی) رخ می‌دهند، از این ناحیه نشأت می‌گیرند. خوشبختانه در بیشتر موارد، این نوع سردردها طی حدود یک سال به تدریج برطرف می‌شوند.

جالب است بدانید که گاهی درمان آسیب مهره‌های پایین‌تر گردن (مانند C5-C6) نیز می‌تواند به کاهش یا بهبود سردردهای مزمن کمک کند، هرچند این نواحی به ندرت علت مستقیم سردرد گردنی محسوب می‌شوند.

تفاوت سردردهای گردنی با سایر انواع سردرد

برخلاف بسیاری از انواع دیگر سردردها مانند میگرن یا سردرد تنشی که ریشه در مغز یا سیستم عصبی مرکزی دارند، در سردردهای گردنی درد در واقع از ناحیه گردن آغاز می‌شود و سپس به نواحی سر، شقیقه، پیشانی یا حتی پشت چشم‌ها سرایت می‌کند.

یکی از تفاوت‌های مهم این نوع سردرد با بقیه، جهت و الگوی درد است. در سردردهای گردنی معمولاً درد از پشت سر شروع می‌شود و به سمت جلو یا یک طرف سر گسترش پیدا می‌کند. همچنین معمولاً فقط در یک سمت سر احساس می‌شود و با حرکات گردن (مانند چرخش یا خم شدن) شدت می‌گیرد. در حالیکه سردردهای میگرنی یا تنشی اغلب دوطرفه هستند و با حرکات گردن تغییر محسوسی نمی‌کنند.

از نظر علائم همراه نیز تفاوت‌هایی وجود دارد. سردرد گردنی اغلب با خشکی گردن، محدودیت حرکتی و درد در شانه‌ها یا کتف همراه است. در مقابل، سردرد میگرنی ممکن است با تهوع، استفراغ یا حساسیت به نور و صدا همراه باشد. سردرد تنشی نیز معمولاً با احساس فشار در دو طرف سر مشخص می‌شود.

تشخیص این سردردها از یکدیگر اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان آن‌ها متفاوت است. به عنوان مثال، سردردهای گردنی معمولاً به فیزیوتراپی پاسخ بسیار خوبی می‌دهند، در حالیکه سردردهای میگرنی اغلب نیاز به مصرف داروهای خاص دارند. بنابراین تشخیص صحیح منشاء درد، کلید اصلی در انتخاب درمان مناسب است.

تشخیص دیسک گردن و سردرد

تشخیص سردرد ناشی از دیسک گردن معمولاً چالش برانگیز است، زیرا علائم آن با سایر انواع سردردها مانند میگرن یا سردردهای تنشی شباهت زیادی دارد. بسیاری از بیماران، سردردهای ناشی از مشکلات گردن را با میگرن اشتباه می‌گیرند. در حالی‌ که منبع اصلی درد در این نوع سردرد، ناحیه گردن و ساختارهای عصبی یا عضلانی اطراف آن است.

پزشکان معمولاً برای تشخیص دقیق از ترکیب معاینه فیزیکی، بررسی سابقه پزشکی، تصویربرداری با MRI یا CT اسکن و در برخی موارد از تزریق بلوک عصبی استفاده می‌کنند.

در معاینه فیزیکی، پزشک حرکات گردن، میزان انعطاف‌پذیری و وجود درد در هنگام لمس یا وارد کردن فشار بر مفاصل گردنی را ارزیابی می‌کند. همچنین با بررسی سابقه علائم بیمار از جمله محل دقیق درد، مدت زمان بروز سردرد و ارتباط آن با حرکات گردن می‌توان سرنخ‌های مهمی از منشاء درد به دست آورد.

در مواردی که تشخیص همچنان دشوار باشد، از تزریق بلوک عصبی استفاده می‌شود. در این روش، مقدار کمی داروی بی‌حسی به اطراف عصب مشکوک تزریق می‌شود. اگر پس از تزریق، سردرد به طور قابل توجهی کاهش پیدا کند، این موضوع تأییدی بر منشأ گردنی سردرد است.

هدف اصلی از انجام این بررسی‌ها، شناسایی دقیق منبع درد و تمایز آن از سایر انواع سردردها مانند میگرن یا سردردهای تنشی است تا بتوان درمانی هدفمند و مؤثر برای بیمار انتخاب کرد.

در نهایت، اگر سردرد به تدریج شدیدتر شود، با تب یا تهوع همراه باشد، یا پس از ضربه به سر و گردن ایجاد شود باید به سرعت به پزشک مراجعه کرد. این علائم می‌توانند نشانه بیماری‌های خطرناک‌تری مانند عفونت، التهاب شدید یا آسیب به ساختارهای عصبی باشند.

همچنین، در صورت بروز سردرد ناگهانی و بسیار شدید همراه با سرگیجه، تاری دید یا ضعف عمومی، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است تا از بروز عوارض جدی پیشگیری شود.

روش‌های درمان دیسک گردن و سردرد

درمان سردردهای ناشی از دیسک گردن نیازمند یک رویکرد جامع و همه جانبه است. هدف اصلی نه تنها تسکین درد، بلکه رفع علت اصلی مشکل و جلوگیری از بازگشت آن است. برنامه درمانی بر اساس شدت علائم، مدت زمان درگیری و شرایط خاص هر فرد طراحی می‌شود.

درمان معمولاً با روش‌های کم تهاجمی آغاز می‌شود و در اکثر موارد نتایج بسیار رضایت‌بخشی دارد. در صورتیکه این روش‌ها مؤثر نباشند، پزشک ممکن است درمان‌های پیشرفته‌تری را تجویز کند. در ادامه با مهم‌ترین روش‌های درمان دیسک گردن و سردرد آشنا خواهید شد:

۱-مصرف دارو برای درمان دیسک گردن و سردرد

درمان دارویی یکی از اولین قدم‌ها برای کنترل درد ناشی از دیسک گردن و سردردهای مرتبط با آن است. معمولاً پزشکان از داروهای مسکن و ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش التهاب و تسکین درد اعصاب و مفاصل گردن استفاده می‌کنند.

در صورت وجود اسپاسم یا گرفتگی در عضلات گردنی، داروهای شل‌کننده عضلانی تجویز می‌شوند تا تنش عضلات کاهش یافته و فشار روی اعصاب کاسته شود. همچنین در برخی بیماران که درد ماهیتی عصبی دارد یا ناشی از فشار مستقیم بر ریشه‌های عصبی است، مصرف داروهای عصبی–عضلانی مانند گاباپنتین می‌تواند با تعدیل سیگنال‌های درد به کاهش علائم کمک کند.

توجه داشته باشید که این داروها باید تحت نظر پزشک و با رعایت دوز مناسب مصرف شوند تا از عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود.

2-فیزیوتراپی برای درمان دیسک گردن و سردرد

فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین و مهم‌ترین روش‌های درمان دیسک گردن و سردردهای ناشی از آن است. این روش نقش کلیدی در کاهش درد، بهبود عملکرد و جلوگیری از بازگشت علائم دارد.

برنامه فیزیوتراپی معمولاً شامل تمرینات ورزشی برای تقویت عضلات عمقی و تثبیت‌کننده گردن و کتف است. این عضلات با حمایت از ستون فقرات مانند یک تکیه‌گاه طبیعی عمل کرده و فشار را از روی دیسک‌ها و اعصاب برمی‌دارند. تمرینات کششی نیز با هدف افزایش انعطاف‌پذیری، بهبود دامنه حرکتی گردن و رفع خشکی عضلات طراحی می‌شوند.

علاوه بر این، استفاده از تکنیک‌های تخصصی فیزیوتراپی مانند منوال تراپی (درمان دستی)، اولتراسوند تراپی، الکتروتراپی و لیزر پرتوان به کاهش التهاب، تسریع ترمیم بافت‌ها و تسکین درد کمک می‌کند.

بخش مهم دیگر جلسات فیزیوتراپی، آموزش اصلاح پوسچر (وضعیت بدنی) است. فیزیوتراپیست به بیمار می‌آموزد که در هنگام نشستن، ایستادن، کار با کامپیوتر یا حتی خوابیدن، چگونه وضعیت صحیح گردن خود را حفظ کند تا از وارد شدن فشارهای مکرر به آن جلوگیری شود.

3-تزریقات تخصصی برای درمان دیسک گردن و سردرد

در مواردی که درد ناشی از دیسک گردن شدید است و به درمان‌های دارویی یا فیزیوتراپی پاسخ کامل نمی‌دهد، پزشک ممکن است از تزریقات تخصصی برای کنترل درد و التهاب استفاده کند.

یکی از رایج‌ترین روش‌ها، تزریق بلوک عصبی یا تزریق اپیدورال گردنی است. در این روش، ترکیبی از داروی کورتون (استروئیدی) و یک داروی بی‌حسی مستقیماً در اطراف عصب ملتهب یا در فضای اپیدورال گردن تزریق می‌شود. این تزریق باعث کاهش سریع التهاب و تسکین درد می‌گردد.

این روش به خصوص برای بیمارانی که از سردردهای گردنی مزمن یا دردهای ارجاعی ناشی از فشار روی ریشه‌های عصبی رنج می‌برند، می‌تواند بسیار مؤثر و کمک‌کننده باشد.

4-روش‌های مکمل و تغییرات سبک زندگی

در کنار درمان‌های اصلی مانند مصرف دارو و فیزیوتراپی، استفاده از روش‌های مکمل و اصلاح سبک زندگی می‌تواند نقش مهمی در کنترل درد و پیشگیری از بازگشت علائم داشته باشد.  به عنوان مثال:

• طب سوزنی با تحریک نقاط خاصی از بدن به بهبود جریان خون، کاهش تنش عضلات و تسکین دردهای گردنی و سردرد کمک می‌کند.
• روش بیوفیدبک نیز به بیمار آموزش می‌دهد تا با استفاده از بازخورد لحظه‌ای دستگاه بتواند عملکردهایی مانند تنش عضلانی یا تنفس را آگاهانه تنظیم و کنترل کند.
• تمرینات ذهن آگاهی و یوگا با کاهش استرس، بهبود وضعیت بدنی و افزایش آرامش عضلات گردن، نقش قابل‌توجهی در کاهش دفعات و شدت سردردهای گردنی دارند.

استمرار در انجام این روش‌ها در کنار درمان‌های تخصصی می‌تواند روند بهبودی را تسریع و احتمال عود علائم را کاهش دهد.

همچنین، رعایت اصول ارگونومی در محیط کار (مثل تنظیم ارتفاع مانیتور و صندلی)، استفاده از بالش مناسب هنگام خواب و پرهیز از نشستن طولانی‌مدت در وضعیت خمیده روی گوشی یا لپ‌تاپ از اقدامات کلیدی برای کاهش فشار روی مهره‌های گردن هستند.

در نهایت مدیریت استرس، خواب کافی، نوشیدن آب به میزان مناسب و انجام ورزش‌های سبک روزانه همگی به حفظ سلامت گردن و کاهش بروز سردردهای گردنی کمک می‌کنند.

5-جراحی برای درمان دیسک گردن و سردرد

در بیشتر موارد، درمان‌های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی و تزریقات تخصصی نتایج بسیار خوبی به همراه دارند؛ اما اگر علائم بیمار پس از چند ماه درمان محافظه‌کارانه بهبود نیابد یا روز به روز بدتر شود، جراحی به عنوان آخرین گزینه درمانی مطرح می‌شود.

جراحی معمولاً برای درصد کمی از بیماران که به هیچ یک از روش‌های درمانی قبلی پاسخ نداده‌اند و درد یا علائم عصبی‌شان بسیار شدید و ناتوان‌کننده است، تجویز می‌شود. دو روش متداول در این زمینه عبارتند از:

• دیسککتومی قدامی گردن (ACDF): در این روش، جراح از جلوی گردن به ستون فقرات دسترسی پیدا کرده، دیسک آسیب‌دیده را برمی‌دارد و فضای بین مهره‌ها را با یک قطعه استخوانی یا ایمپلنت پر می‌کند. سپس با استفاده از پلیت و پیچ، مهره‌ها به یکدیگر فیکس و در نهایت به هم جوش داده می‌شوند (فیوژن).
• جایگزینی دیسک مصنوعی: این روش جدیدتر و کم‌تهاجمی‌تر است که در آن به جای فیوژن مهره‌ها، یک دیسک مصنوعی در محل دیسک برداشته شده قرار داده می‌شود تا حرکت طبیعی گردن تا حد امکان حفظ گردد و فشار روی مهره‌های مجاور کاهش پیدا کند.

هدف از این جراحی‌ها، کاهش فشار وارد بر اعصاب، رفع درد مزمن و بازگرداندن عملکرد طبیعی گردن است تا بیمار بتواند به زندگی روزمره خود بازگردد.

پیشگیری از دیسک گردن و سردرد

مهم‌ترین اصل در پیشگیری از دیسک گردن و سردرد، حفظ وضعیت صحیح بدن و گردن هنگام انجام فعالیت‌های طولانی‌مدت است. برخی از نکاتی که باید در این زمینه رعایت کنید عبارتند از:

• هنگام نشستن، کار با کامپیوتر، رانندگی یا خوابیدن باید گردن در راستای طبیعی ستون فقرات قرار بگیرد و از خم شدن یا چرخاندن طولانی‌مدت سر خودداری شود.
• استفاده از بالش مناسب هنگام خواب و صندلی ارگونومیک در محل کار نیز نقش مهمی در پیشگیری از فشارهای گردنی دارد.
• برای افرادی که دچار ضعف عضلات گردن یا مشکلات وضعیتی هستند، استفاده از بریس گردن می‌تواند کمک‌کننده باشد. این وسیله ساده و کم هزینه با حمایت از گردن و شانه‌ها به حفظ راستای صحیح بدن کمک می‌کند و مانع از کشیدگی بیش از حد عضلات گردن می‌شود.
• افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند باید از وارد کردن ضربه مستقیم به سر و گردن پرهیز کنند، زیرا چنین آسیب‌هایی می‌توانند منجر به صدمات گردنی و بروز سردرد شوند.
• تقویت عضلات گردن و انجام تمرینات کششی ملایم نیز به حفظ سلامت مهره‌های گردنی و جلوگیری از درد کمک زیادی می‌کند.

در نهایت داشتن سبک زندگی فعال، وضعیت بدنی مناسب و توجه به مراقبت از گردن در طول فعالیت‌های روزمره، مؤثرترین راهکار برای کاهش احتمال ابتلا به دیسک گردن و سردرد و حفظ سلامت ستون فقرات است.

مرکز فیزیوتراپی برای درمان دیسک گردن و سردرد

کلینیک فیزیوتراپی نوید یکی از مراکز تخصصی و معتبر در زمینه درمان دیسک گردن و سردردهای ناشی از آن است. درمان در کلینیک نوید کاملاً فرد محور است؛ یعنی تیمی از فیزیوتراپیست‌های باتجربه پس از تشخیص علت دقیق علائم و بر اساس شرایط بدنی هر بیمار، برنامه‌ای اختصاصی با هدف کاهش درد و بازگشت عملکرد طبیعی بدن طراحی می‌کنند. این برنامه شامل انواع تکنیک‌های تخصصی فیزیوتراپی از جمله تمرینات ورزشی، منوال تراپی، الکتروتراپی و لیزر پرتوان می‌باشد. هدف این مرکز نه تنها کاهش درد، بلکه رفع ریشه‌ای مشکل و پیشگیری از بازگشت علائم است تا بیماران بتوانند بدون وابستگی به دارو، زندگی روزمره خود را با آرامش و نشاط از سر بگیرند.